Wypaczanie prawnych ram pojęcia „ludobójstwa”

Pomimo tego jak propagatorzy GenoLIE posługują się terminem „ludobójstwo” nie jest ono synonimem dla masowego zabijania ani wojny, w której ginie wielu cywilów. Jest to konkretna zbrodnia o ściśle określonej definicji prawnej, a różnica między potocznym użyciem tego terminu a tym, czego wymaga jego udowodnienie przed sądem, jest ogromna. Nawet Organizacja Narodów Zjednoczonych przyznaje, że potoczne użycie i rozumienie tego terminu zostało znacząco wypaczone w stosunku do jego definicji prawnej. Jest ono znacznie szersze niż pozwala na to prawo międzynarodowe[i].

Zbrodnia ludobójstwa została zdefiniowana w Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa z 1948 r., opracowanej po Holokauście. Art. II Konwencji mówi: „W rozumieniu Konwencji niniejszej ludobójstwem jest którykolwiek z następujących czynów, dokonany w zamiarze zniszczenia w całości lub części grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych, jako takich:

  1. zabójstwo członków grupy,
  2. spowodowanie poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia psychicznego członków grupy,
  3. rozmyślne stworzenie dla członków grupy warunków życia, obliczonych na spowodowanie ich całkowitego lub częściowego zniszczenia fizycznego,
  4. stosowanie środków, które mają na celu wstrzymanie urodzin w obrębie grupy, e) przymusowe przekazywanie dzieci członków grupy do innej grupy.”[ii].
Article II of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide adopted on December 9, 1948, by the United Nations
Artykuł II Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, przyjętej przez Organizację Narodów Zjednoczonych 9 grudnia 1948 r. Źródło: UN

Najważniejszym elementem tej definicji jest słowo „zamiar”. Prawo nie pyta jedynie o to, czy ludzie zginęli ani czy zginęli w dużej liczbie. Pyta o to, czy sprawca działał w konkretnym celu – zniszczenia chronionej grupy ze względu na przynależność jej członków do tej grupy. Własne wytyczne ONZ określają zamiar jako element „najtrudniejszy do ustalenia” i podkreślają, że ani wysiedlenie grupy, ani wymazanie jej tożsamości kulturowej nie spełniają tego kryterium [iii]. Podczas prac nad Konwencją delegaci wyraźnie wskazywali, że duża liczba ofiar cywilnych w czasie wojny co do zasady nie stanowi ludobójstwa [iv].

Międzynarodowe trybunały konsekwentnie i rygorystycznie stosowały ten standard. W sprawie Bośnia i Hercegowina przeciwko Serbii z 2007 r. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS) potwierdził, że w Srebrenicy doszło do ludobójstwa — zamordowano około 8 tysięcy mężczyzn i chłopców — jednak odmówił przypisania Serbii odpowiedzialności za dokonanie ludobójstwa, uznając jedynie, że Serbia nie wypełniła obowiązku zapobieżenia ludobójstwu i ukarania jego sprawców [v].

W sprawie Chorwacja przeciwko Serbii z 2015 r. MTS oddalił zarzuty ludobójstwa wysunięte przez obie strony, uznając, że żadna z nich nie udowodniła istnienia konkretnego zamiaru [vi]. Ustanowiony przez Trybunał w tej sprawie standard pozwalający wywnioskować zamiar ludobójczy na podstawie wzorca działań zakłada, że zamiar taki musi być „jedynym wnioskiem, jaki można rozsądnie wyciągnąć” [vii]. Mówiąc prościej: jeżeli istnieje jakiekolwiek inne rozsądne wyjaśnienie danego działania, zarzut ludobójstwa nie może zostać prawnie uznany za udowodniony.

W przypadku Gazy — gdzie prawne znaczenie terminu „ludobójstwo” zostało szeroko wypaczone — argumentacja na rzecz ludobójstwa załamuje się w świetle własnego standardu, ponieważ istnieje konkurencyjne i całkowicie rozsądne wyjaśnienie, które znajduje obszerny materiał dowodowy:

Izrael prowadził wojnę w następstwie ataków Hamasu na ludność cywilną, aby rozbić Hamas i doprowadzić do uwolnienia zakładników.

  1. Izrael rozpoczął wojnę w następstwie ataków Hamasu na jego ludność cywilną, aby rozbić Hamas i doprowadzić do uwolnienia zakładników.
  2. Śmierć ludności cywilnej była konsekwencją walk miejskich z przeciwnikiem, który celowo i cynicznie rozmieszcza swoje siły wśród własnej ludności.
  3. Ponieważ prowadzenie zgodnych z prawem działań wojennych w następstwie masakry własnych cywilów stanowi rozsądne wyjaśnienie działań Izraela, zamiar ludobójczy nie może być jedynym rozsądnym wnioskiem. W związku z tym, zgodnie z własnym testem MTS, argument o ludobójstwie nie spełnia wymaganego standardu prawnego.
  4. Ponieważ prowadzenie zgodnych z prawem działań wojennych w następstwie masakry własnych cywilów stanowi rozsądne wyjaśnienie działań Izraela, zamiar ludobójczy nie może być jedynym rozsądnym wnioskiem. W związku z tym, zgodnie z własnym testem MTS, argument o ludobójstwie nie spełnia wymaganego standardu prawnego.

Zwolennicy narracji Gaza GenoLIE często mówią, że MTS już potwierdził zarzut ludobójstwa, co jest kolejnym kłamstwem. W styczniu 2024 r. Trybunał uznał, że niektóre argumenty w kwestii ochrony praw, których domagała się Republika Południowej Afryki, są „wiarygodne” (plausible) i zarządził zastosowanie środków tymczasowych [viii].Jednak stwierdzenie tej wiarygodności odnosiło się do praw Palestyńczyków jako grupy chronionej — nie zaś do stwierdzenia, że ludobójstwo jest popełniane [ix].Sędziowie MTS podkreślali również różnicę między niskim progiem wymaganym na tym wstępnym etapie postępowania a znacznie bardziej rygorystycznym kryterium koniecznym do stwierdzenia intencji ludobójstwa[x].

Prawo międzynarodowe należy traktować poważnie, a nie wypaczać i ubarwiać go w celu rozpowszechniania fałszywych oskarżeń o ludobójstwo, demonizowania jedynego państwa żydowskiego i jego narodu, który nazbyt dobrze zna najpoważniejszą ze wszystkich zbrodni międzynarodowych jakie popełniono w historii.

„Ludobójstwo w Gazie” jest jednym z największych kłamstw XXI wieku. Zostało wykreowane i rozpowszechnione przez antysyjonistyczne i antysemickie sieci po masakrze 7 października 2023, aby uniemożliwić Izraelowi uwolnienie swoich obywateli, delegitymizować państwo żydowskie oraz podsycać globalny antysemityzm.

Przeczytaj kolejny materiał, aby dowiedzieć się więcej o układance Gaza GenoLIE.


[i]“Definitions of Genocide and Related Crimes,” United Nations. https://www.un.org/en/genocide-prevention/definition

[ii]KONWENCJA W SPRAWIE ZAPOBIEGANIA I KARANIA ZBRODNI LUDOBÓJSTWA. https://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/onz/1948a.html

[iii]Ibid.

[iv]Goda, “The Genocide Libel,” ISCA 2025-3, citing the Convention’s Travaux Préparatoires. https://isca.indiana.edu/publication-research/research-paper-series/norman-jw-goda-research-paper.html

[v]Application of the Genocide Convention (Bosnia v. Serbia), ICJ Judgment, Feb. 26, 2007. https://www.icj-cij.org/node/101888

[vi]Croatia v. Serbia, ICJ Judgment, Feb. 3, 2015; Summary of the Judgment. https://www.icj-cij.org/case/118

[vii]Ibid.

[viii]South Africa v. Israel, ICJ Order on Provisional Measures, January 26, 2024. https://www.icj-cij.org/node/203447

[ix]On the “plausibility of rights” distinction, “Implausible Confusion: The Meaning of ‘Plausibility,’” EJIL: Talk! https://www.ejiltalk.org/implausible-confusion-the-meaning-of-plausibility-in-the-icjs-provisional-measures/

[x]Declaration of Judge Nolte, appended to the January 26, 2024 Order. https://www.icj-cij.org/node/203447