Międzynarodowe prawo humanitarne zabrania wykorzystywania ludności cywilnej do osłaniania celów wojskowych przed atakiem. W tym kontekście szpitale korzystają ze szczególnej ochrony, jednak nie jest ona bezwarunkowa. Tracą ją, gdy są wykorzystywane do dokonywania „czynów szkodliwych dla nieprzyjaciela”, takich jak zapewnianie schronienia bojownikom, przechowywanie broni czy funkcjonowanie jako stanowisko dowodzenia[i].
Gdy strona konfliktu prowadzi działania wojskowe z chronionych obiektów cywilnych, ponosi główną odpowiedzialność za wynikające z tego zagrożenie dla ludności cywilnej, a obecność żywych tarcz wpływa na sposób, w jaki należy oceniać każdy atak.
Hamas celowo przekształcił ludność cywilną w element swojej strategii obronnej, budując pod miastami Strefy Gazy sieć podziemnych tuneli o łącznej długości przekraczającej 350 mil, z wejściami umieszczanymi pod szpitalami, szkołami i meczetami, a nawet w sypialniach dzieci, wiedząc, że obecność takich obiektów cywilnych i chronionych znacząco ogranicza działania IDF[ii] [iii] [iv].
Hamas również otwarcie potwierdził wykorzystywanie żywych tarcz.
W wywiadzie z października 2023 r., wysoki rangą członek Hamasu Mousa Abu Marzouk zapytany, dlaczego Hamas wykopał pod Gazą rozległą sieć tuneli, ale nie zbudował schronów dla ludności cywilnej odpowiedział wprost, że tunele służą ochronie bojowników Hamasu. „Zbudowaliśmy tunele, ponieważ nie mamy innego sposobu, by chronić się przed atakami i śmiercią” — powiedział – „Walczymy z wnętrza tuneli”. Dodał, że ochrona ludności cywilnej Gazy nie jest obowiązkiem Hamasu, lecz ONZ i Izraela[v]. Hamas nie tylko aktywnie narażał Palestyńczyków na niebezpieczeństwo. Zniechęcał ich do ewakuacji, szukania bezpiecznego schronienia a nawet im to uniemożliwiał[vi].
Przypadek największego szpitala w Gazie
Największy szpital w Gazie, Al-Szifa, stał się kluczowym przypadkiem w tej kwestii. Izrael i USA twierdziły, że Hamas wykorzystywał szpital do celów wojskowych, korzystając z znajdującej się pod nim sieci tuneli, a w listopadzie 2023 r. IDF opublikowały nagranie przedstawiające ufortyfikowany tunel pod kompleksem szpitalnym[vii].
Śledztwo „The New York Times” wykazało, że Hamas wykorzystywał szpital jako osłonę, przechowywał w nim broń oraz utrzymywał pod nim ufortyfikowany tunel wyposażony w energię elektryczną, wodę i klimatyzację[viii].). Izraelski dziennik „Haaretz” również stwierdził, że szpital był wykorzystywany do celów wojskowych[ix]. Był to tylko jeden z kilku przypadków wykorzystywania przez Hamas szpitali i innej infrastruktury cywilnej do celów terrorystycznych[x].
Gdy Hamas celowo prowadzi działania zbrojne z wykorzystaniem infrastruktury cywilnej, ofiary wśród ludności cywilnej są przewidywalnym skutkiem tej strategii, a nie dowodem na ludobójczy cel Izraela. Zasada proporcjonalności w świetle prawa konfliktów zbrojnych jest oceniana w odniesieniu do przewidywanej korzyści wojskowej wynikającej z zaatakowania danego celu oraz obecności żywych tarcz. Nie sprowadza się ona do prostego liczenia ofiar. Wysoka liczba ofiar cywilnych w takich warunkach może być zgodna z prowadzeniem zgodnych z prawem działań wojennych przeciwko przeciwnikowi, który uczynił z ludności cywilnej żywe tarcze. Sama w sobie nie stanowi dowodu zamiaru zniszczenia określonej grupy ludności.
Strategia Hamasu, oparta na wykorzystywaniu żywych tarcz, została zaprojektowana właśnie po to, aby powstawały obrazy ofiar cywilnych, które podsycają GenoLIE.
Rozpoznanie tej strategii jest pierwszym krokiem do właściwego odczytywania tych obrazów i zrozumienia, że Palestyńczycy muszą zostać wyzwoleni — spod władzy Hamasu.
„Ludobójstwo w Gazie” jest jednym z największych kłamstw XXI wieku. Zostało stworzone i rozpowszechnione przez antysyjonistyczne i antysemickie sieci po masakrze z 7 października, aby uniemożliwić Izraelowi uratowanie zakładników, delegitymizować państwo żydowskie i podsycać globalny antysemityzm.
Przeczytaj kolejny materiał, aby dowiedzieć się więcej o układance Gaza GenoLIE.
[i]ICRC, International Humanitarian Law Database, https://ihl-databases.icrc.org/en/customary-ihl/v1/rule28#Fn_2E87616B_00035
[ii] John Spencer, Middle East Forum, https://www.meforum.org/podcasts/john-spencer-on-israels-urban-war-in-gaza-a-technical-analysis
[iii]Sydney Morning Herald, “Booby traps, mines: Hamas’ tunnel network under Gaza helps in a war,” October 14, 2023, https://archive.is/i4FJB#selection-2817.0-2817.67 (archived)
[iv]IDF, “Hamas’ Use of Human Shields,” https://www.idf.il/en/mini-sites/hamas-use-of-human-shields/
[v] “Top Hamas official declares group is not responsible for defending Gazan civilians,” Times of Israel, October 31, 2023, https://www.timesofisrael.com/top-hamas-official-claims-group-is-not-responsible-for-defending-gazan-civilians/
[vi] FDD, The Dangerous Failure to Hold Hamas Accountable for Using Human Shields,” May 7 2026, https://www.fdd.org/analysis/2026/05/07/the-dangerous-failure-to-hold-hamas-accountable-for-using-human-shields/
[vii]The Guardian, “IDF publishes footage of what it says is Hamas tunnel at al-Shifa hospital,” November 19, 2023, https://www.theguardian.com/world/2023/nov/19/idf-israel-army-footage-claims-hamas-tunnel-al-shifa-hospital-gaza
[viii]New York Times investigation into Al-Shifa, February 2024, https://www.nytimes.com/interactive/2024/02/12/world/middleeast/gaza-tunnel-israel-hamas.html
[ix]Haaretz, “Videos Show Exact Path of Hamas Tunnels Under Gaza’s Al-Shifa Hospital,” November 23, 2023, https://www.haaretz.com/israel-news/security-aviation/2023-11-23/ty-article-magazine/gaza-israel-war-videos-path-hamas-tunnels-al-shifa-hospital/0000018b-fc69-d330-a9bb-ffff49790000
[x] The Henry Jackson Society, Andrew Fox and Salo Aizenberg, “Hamas’s Human Shield Strategy in Gaza,” April 2025, https://henryjacksonsociety.org/wp-content/uploads/2025/05/HJS-Hamass-Human-Shield-Strategy-in-Gaza-Report-WEB.pdf